کنترل بیولوژیک

قـارچ ها و کنترل بیولوژیک پاتـوژنهای گیـاهی

استفاده از قارچ ها در کنترل عوامل بیمارگیر گیاهی خصوصا قارچها و نماتدها در جهان رو به افزایش است. قارچ های بسیار با اهمیتی مانند Phytophthora  Fusarium ، ،Pythium که بیماری های عمده ای در گیاهان مهم زراعی و باغی ایجاد می نمایند اخیرا در معرفی کنترل بیولوژیک با سایر قارچ ها قرار گرفتند. با توجه به خسارت عمده ای که قارچ های خاکزی فوق الذکر به گیاهان وارد می کنند در سراسر دنیا سموم زیادی برای کنترل آنها مصرف می شود. احتمال جایگزینی استفاده از قارچها بجای مصرف سموم شیمیایی برای کنترل آنها با استقبال زیادی روبرو خواهد شددر اینجا بعضی از بیماری های گیاهی و کنترل بیولوژیک آنها را تشریح می کنیم:

برای کنترل بیولوژیکی قارچ های عامل بیماری سفیدک سطحی در گیاهان جالیزی، توت فرنگی، کدوئیان، گوجه فرنگی، گیاهان زینتی، مو و همچنین درختان سیب از قارچ عامل کنترل بیولوژیک Amplomycesquisqualisاستفاده می شود. این قارچ به صورت تجاری با نام قارچ کش بیولوژیک Aq۱۰به فروش می رسد و به صورت پودر قابل تعلیق در آب مصرف می گرددقارچ کش بیولوژیک مذکور علیه عامل سفیدک پودری چنار Sphaerotheca fuligineaعامل سفیدک پودری مو Uncinula necatorTعامل سفیدک سطحی سیب Podosphaera leucotrichaبکار می رود.

برای کنترل گونه های مختلفی از قارچ های Penicillium و Botrytis که پوسیدگی نرم و پوسیدگی قهوه ای در مرکبات ایجاد می کنند از قارچ Candida Olephilaبه عنوان عامل کنترل بیولوژیک استفاده می گردد.

این قارچ با نام تجاری Aspireدر آمریکا و کشورهای اروپایی به صورت پودر قابل تعلیق در آب موجود استمعمولا از این فرمولاسیون به صورت اسپری بعد از برداشت بر روی مرکبات استفاده می گردد تا بیماری های پوسیدگی ناشی از پنیسیلیوم و بوتری تیس کنترل شوند. طبیعتا توسعه استفاده از قارچ های کنترل بیولوژیک برای کنترل قارچ های فوق الذکر که بسیار گشترده بوده و خسارت عمده ای به خصوص به محصولات وارد می کنند بسیار ارزنده و مفید خواهد بود.

کنترل زنگ گندم Pucciniagraminisقارچ Aphanocladium albumبر روی تاول های یوردیال بر روی گندم که توسط Puccinia graminis f.sp triticiبوجود می آید، کنترل می شود.

قارچ Sphaerellopsis filum به عنوان بیمارگر قارچ (مایکوپارازیت) روی قارچهای عامل زنگ مخصوصا قارچ های Puccinia spp, Uromyces spp از جمله زنگ برگ گندم  P.recondita فعالیت می کند.

این بیماری گسترش جهانی دارد و در اغلب مناطق در مورد کشت گندم در دنیا یافت می شود و خسارت عمده ای به گیاه گندم وارد می نماید.

پاخوره گندم یک بیماری پوسیدگی ریشه و طوقه گیاه گندم و سایر خانواده غلات می باشد و توسط قارچی به نام Gaeumannomyces graminisکه متعلق به رده آسکومایستها است، ایجاد می شود این بیماری به خصوص در کشتهای هر ساله و مداوم یک محصول شیوع بیشتری داشته و خسارت زیادی را در مزارع ایجاد می کند.

در اثر این بیماری بوته آلوده می میرد(Take-allو گیاه نابود می شود و محصول تولید نخواهد شد. در مراتع و چمن زارها نیز آلودگی به صورت منطقه ای یا کچلی (Patchمشاهده می شود.

این قارچ با افزایش قارچ Phialophora graminicolaکه یک بیمارگر ضعیف در خانواده غلات است تا حدودی کنترل می شود. در حقیقت افزایش قارچ Ph. graminicola    موجب کاهش جمعیت G.graminisگشته و بیماری پاخوره به میزان قابل توجهی کاهش می یابد.

دلیل این امر یا افزایش مقاومت گیاه میزبان به بیماری پاخوره و یا رقابت    graminicola .Ph با قارچ عامل بیماری می باشد که برای استقرار، رشد و گسترش آن ممانعت ایجاد می کند. پارازیت ضعیف دیگری در امر کنترل بیماری پاخوره در چمن زارها G.graminis var.graminis   می باشد.

استرالیا و سایر کشورها با آب و هوای معتدل دو قارچ و دو آنتی بیوتیک پایرون (Pyroneبه طور موثری پاخوره را کنترل می کنند. این قارچ عامل کنترل بیولژیک با نام های Contans WG  Intercept WG  و  در کشورهای مختلف خصوصا آلمان به صورت گرانول های قابل تعلیق در آب اسپری می شود.

  • کنترل بیماری پوسیدگی ریشه گندم

 بیماری پوسیدگی ریشه گندم Fusarium culmorum بوسیله قارچهای Cladosporium و  Alternaria کنترل می شود.

  • کنترل ساق سیاه خربزه

 عامل بیماری ساق سیاه خربزه  Macrophomina Phaseoline توسط گونه های T.harzianumو T.viride قابل کنترل می باشد. باید توجه نمود که این آنتاگونیست ها، مقاومت بالایی در برابر سم کاربندازیم یعنی موثرترین قارچ کش مورد استفاده در کنترل Macrophominaدارند.

  • کنترل بیماری پژمردگی (ورتیسلیوز) پنبه

 برای کنترل Verticilliumdahliaعامل پژمردگی گیاه پنبه نیز از قارچهای مختلفی استفاده شده است. با استفاده از قارچ Trichoderma virideیک پوشش در اطراف بذر ایجاد نمایند که این قارچ عامل کنترلبیولوژیک از آلودگی و رشد قارچ ورتیسیلوم روی بذر یا نشاء اولیه جلوگیری می کند.

البته در خاک هایی که مواد آلی کمی دارد بهتر است بجای قارچ T.vrideاز قارچ Gliocladium roseumدر کنترل عامل بیماری استفاده گردد. در این رابطه مقدار ۵ الی ۱۰کیلوگرم قارچ با تراکم ۲۰۰ الی ۳۰۰ میلیون ماده تلقیح در گرم همراه با کوددهی قبل از نشاء استفاده می شود.

با این روش توانسته اند مقدار ۳۰ الی ۴ درصد بیماری پژمردگی را کاهش داده و میزان ۱۴%-۱۲% تولید محصول را افزایش دهندبسیاری از جدایه های قارچ G.roseum می توانند میکرواسکلروت های ورتیسلسیوم را در خاک از بین ببرند.

گونه هایی از قارچ های Talaromyces , Chaetomium , Stachybotry , Fimetaria , Podospora , Aspergilus به عنوان عامل کنترل کننده بیولوژیک برای مبارزه با قارچ Verticillium عامل بیماری پژمردگی، در آزمایشگاه و در گلخانه استفاده شده و موثر بوده اند. اصولا این قارچ ها برای کنترل قارچ های بیماری زا توانایی خوبی دارند و بعنوان عوامل کنترل بیولوژیک قارچها مورد نظر می باشد.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *